Pazarlama Dünyası.com sitesi ve en çok satan ekonomi dergisi TekBorsa, bu ayki sayısında Sita Politik Danışmanlık şirketinin Genel Müdürü O. Suat Özçelebi ile siyasi partilerin seçim kampanyaları ve Sita’nın verdiği hizmetler üzerine bir röportaj gerçekleştirdi. Röportajlardan bölümler aşağıda yer almaktadır.

Sita’nın bir seçim kampanyasını hangi süreçlerde planlayıp hayata soktuğu hakkında bilgi verir misiniz?
SİTA bir seçim kampanyasının her aşamasını planlamakta ve hizmet verebilmektedir. Araştırma danışmanlığından, Kampanya Yönetimine, Bütünleşik İletişim Araçlarının saptanmasından, Tema, kavramsal eksen, yaratıcı çözümler geliştirilmesi (afiş, slogan, broşür vd.) online kampanya (politikstrateji. com), kampanya takvimlendirme ve stratejik iletişim planlaması süreçlerini uygulayabilmektedir. Ürün ve hizmet seçeneklerimiz bizim geliştirdiğimiz birçok yeni-yaratıcı çözümleri içeriyor.

22 Temmuz’da yapılacak “Milletvekili Genel Seçimi”nde hangi söylemleri önem kazanacak, “Milletvekili Genel Seçimi”nde hangi pazarlama teknikleri ön plana çıkacak?
Stratejik Siyasal iletişim ile ilgili bir yığın tanım, yaklaşım vardır. Sonuç odaklı tanımı tercih ederseniz: “Stratejik Siyasal iletişim, seçenleri seçim gününde, oy sandığının basına götürecek biçimde, motive etme ve ikna sürecidir.” Süreç sadece seçim dönemi değildir. Kampanyanızı çok beğenen, ama seçim günü evinde oturan bir seçmenin size hiçbir faydası olmayacağı aşikardır. Kampanya stratejisi, vaatler ve lider, seçmeni serin evinden çıkaracak, tatil köyünden döndürecek kadar partiye oy verecek etki ve motivasyon gücüyle inşa edilemez, seçmen ikna edilemezse, parlak fikirlerle,reklam malzemeleriyle örülü de olsa hiçbir “kampanya” ise yaramaz.

Ak Parti ve mağduriyet/demokrasi
Ak partinin, temel ekseni “istikrarın devamı” mı yoksa “her şey sil baştan mı” mesajı üzerine kuracağını düşünüyorum. Bir ölçüde eski ANAP’ın “daha yapacak çok iş var” mesajının farklı versiyonlarını kullanabilirler. Ancak cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde ortaya çıkan muhtıra/mağduriyet de kampanyalarına/söylemlerine damga vuracak. Ak parti “araştırma” boyutunu, yani “bilgiyi”, “ölçmeyi” çalışmalarının bir parçası yapmayı başarabiliyor.  Bu nedenle halkın nabzına göre bazı yerlerde ve vaatlerde “şerbet” verecektir. İktidar olmanın en büyük avantajı bu. Cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde yaşananların da  “mağduriyet” silahını yine Ak partiye sunduğunu düşünüyorum. Eğer bunu “istismar” ettikleri gibi bir seçmen algısı yaratmazlarsa şu anda %30’larda görünen oylarına büyük katkısı olacak…

CHP %20 duvarında
CHP’nin “Cumhuriyet, laiklik, rejim tehlikede” mesajlarını tüm kampanyasına egemen kılacağı, taşıyacağı anlaşılıyor. Cumhuriyet mitinglerindeki kitlenin çok homojen olmadığını göremedikleri açık ve “kutuplaşma” siyasetinin ne kadar oya dönüşebildiğini göreceğiz. Ama ben bunun CHP’ye ciddi bir oy getireceğini düşünmüyorum. Eğer toplumun önüne bir “sosyal demokrat” partiye yakışır bir vizyon koyamazsa, solda birlik, CHP’ye teslimiyet gibi sunulursa, topluma, buradan da sandığa bir sinerjinin yansıması zor. Solda birliğin dışarıda bırakacağı unsurlar, tartışanın kampanya dönemine de taşınmasına yol açabilir. Toplum, CHP’den ve liderinden, “benim temel sorunlarıma “net” nasıl çözüm bulacaksın” sorularının yanıtını bekliyor. “Laiklik, rejim tehlikede teması bir yere kadar çalışacaktır” CHP %20 duvarına yine toslayabilir.

Anavatan-DYP Snerji yaratacak mı?
Anavatan ve Doğru Yol partisinin 1946 ruhuna dönük Demokrat parti birlikteliği bir sinerji yaratacak gibi görünüyor. İki partiye de barajı geçireceği kesin gibi, ama “oy patlamasına” dönüşmesi için topluma ciddi bir “mesaj” vermesi, Ak parti iktidarına alternatif olabileceğini göstermesi zorunlu. Henüz bu yönde, hem kampanya stratejisi hem de program olarak bir şey sergilemediler. Bir de Cumhurbaşkanlığı seçimi sürecindeki tutumları, “sivil” duramadıkları algısına yol açtığı için belli bir oy kaybı yaratacak gibi görünüyor. Eğer Anavatan gibi sadece “yeni bir hayat” vaat edeceklerse, sandıkta ve seçmen karşısında işleri çok zor. (Henüz sağda birlik dağılmamıştı)

MHP oy depolarında patlama
MHP, sessiz ve derinden gidiyor. Ciddi bir “adaylık” başvurusuyla karşı karşıya. Oy depoları olarak görülen seçim çevrelerinde yeniden bir patlama yapabilirler. Ancak eğer dışarı yansıyan temel sloganları ve kampanya teması doğruysa onların da işleri çok zor. Hatta bir fırsatı kaçırabilirler. Söylenen Tema/Slogan: “"Toplumsal merkezin siyasal izdüşümü MHP." Bu bir slogan olamaz, daha çok konumlanmak istedikleri yerdir diye düşünüyorum. Çünkü, izdüşümün anlamını seçmen çözene kadar, sandıktaki izdüşüm MHP için çok farklı olabilir.

Genç parti barajı zorluyor
Genç parti, geçmiş seçim kampanyasında kurduğu başarılı iletişimin üzerine yeni mesajlarını inşa ediyor. Bunu aradan 5 yıl geçse de başarabiliyor. Yani bir anlamda geçmiş seçim kampanyasında harcadığı parayı, bu kampanyasına da transfer etmeyi başardı.  Kurumsal iletişimden vazgeçmeden, tutarlı ve süreklilik taşıyan bir strateji ile hem kendisine daha önce oy veren hem de şimdi oy verebilecek genç-kadın-yoksul seçmene etkili ve “net” bir biçimde sesleniyor. Liderinin itibar konusundaki ciddi sıkıntılarının, merkez sağdaki bütünleşmenin bir adres olup olmaması ve “milliyetçi” oyların MHP’deki adresine dönme ihtimalinin sandığa ne kadar yansıyacağına göre barajı zorlama ihtimalini yüksek görüyorum.

Diğer partilerden BBP ve Saadet partisinin fazla olmasa da oy artışı sağlayacağı kesin gibi gözüküyor. Ayrıca DTP’nin bağımsız adaylarla sandıktan daha ciddi bir şekilde çıkacağı görülebilir. Bu seçim biraz da bağımsız adayların seçimi olacak. Özellikle birleşik oy pusulasına bağımsız adayların eklenmesi, DTP’nin milletvekili sayısını düşürecektir. Ama Parlamentoda grup kurma olasılıkları var.

Seçim sürecine girdiğimiz şu günlerde siyasal partilerinin reklam ajansı arayışına girdiklerini görmekteyiz. Siyasal kampanyalarında reklam ajanslarının yetkinliği konusundaki düşünceleriniz nelerdir?
Bu hemen hemen her seçimde gördüğümüz bir manzara. Ancak Ak parti’nin tam böyle yaptığını düşünmüyorum. Önlerindeki seçenekleri görmek istiyorlar. Biz de SİTA Politik Danışmanlık olarak, çözüm ortaklarımızla birlikte aynı şekilde aylar önce bazı siyasi partilere sunuşlar yaptık.  Şu anda birden bire bir çalışma strateji ve seçim kampanyası tasarımı sıfırdan kotarıldığında, elbette yol alana kadar seçim tarihinin kapıya dayanması riskini taşıyor. Seçmen ne dediğinizi anlayana kadar oy verme günü kapıyı çalıyor.

Her koşula göre bir iletişim stratejisi çizmek mümkündür. Ancak ideali, uygun bir zamanda hem ajansın, danışmanlık firmasının hem de partinin ortak bir dil yakalaması ve seçmene bunu aktarabilecek bir siyasal kampanya mantığına oturtmasıdır.

SİTA  Politik Danışmanlık 14 yıllık bir siyasal iletişim ajansı ve ben bu ideal koşulların yaşandığı bir seçim maalesef bilmiyorum.

Seçim kampanyalarında araştırmanın önemi ve etkinliği nedir?
Siyasal iletişim araştırmaya/ölçmeye dayanmalıdır. Gerçekten uzun soluklu bir çalışma gerektirir. Biz SİTA’nın eğitim seminerlerinde önce şu mesajı veriyoruz: Siyasal iletişim özünde bir “ikna sürecidir.” Ve bu süreç iki-üç ay değildir. Araştırmaya, bilgiye, bütünleşik-güncel-doğru-ölçülebilir araçlara ihtiyaç duyar. En çok da zamana. Ama Türkiye’nin kendine özgü koşulları ve bir türlü dengelerini kuramayan siyaseti, stratejik siyasal iletişim yönetimine izin vermiyor.

Bir dönemin "yoksulluk, enflasyon ve yolsuzluk" mesajları bu süreçte sizce yerini hangi mesajlara bırakacak ya da bırakmalı? Seçim dönemi kampanyalarının seçmen üzerindeki etkisi ne olacaktır?
Yoksulluk, enflasyon ve yolsuzluk gibi mesajlar yine etkili olacaktır. Anacak seçim bu kez “kutuplaşma” eksenine kaydı. Genç Parti bu eksene aldırmayan tek parti görünümünde. Eğer merkez sağ adayı yeni Demokrat parti “demokrat” çizgisini korur, seçmenin temel sorunlarına da karşılık gelen mesajlar üretirse “kutuplaşma”dan bıkan seçmenin adresi olabilir.

Seçim dönemi kampanyalarının temelde çok yeni ve “çarpıcı” bir vaat ileri sürmüyorsanız, “pekiştirici” etkisi vardır. Yani geçmiş dönemde ne ekerseniz onu biçersiniz. Sanılanın aksine “seçmen unutmaz”. Seçmen bildiğini okur.

Sizce 23 Temmuz’da Meclis’te nasıl bir tabloyla karşılaşacağız?
TBMM en az 3, en fazla 5 partili olacak. Ak Parti’nin tek başına iktidar şansı kampanyalar başlamadan hala geçerliliğini koruyor.